माझ्यातली खरी मी:
रसिक शब्दांची रसिका🥰
लहानपणापासूनच माझं जग शब्दांच्या अथांग निळ्या अवकाशात विहरत होतं. रात्रीची शांतता पसरली की, मी आईच्या कुशीत शिरून गोष्टी ऐकायची. माझी आई म्हणजे ‘मराठीची हाडाची शिक्षिका’. त्यामुळे तिच्या बोलण्यात आणि वाचनात एक वेगळीच नजाकत असायची. ती फक्त गोष्टी सांगत नसे, तर प्रसंगानुसार कविता आणि कथांचं उत्कृष्ट वाचन करायची. आई जेव्हा एखादी कविता वाचायची, तेव्हा त्या शब्दांमधील चढ-उतार, तो भाव आणि ती लय काळजाला भिडायची. कदाचित त्याच हळव्या वयात, आईच्या त्या साहित्याप्रती असलेल्या निष्ठेतून आणि तिच्या त्या ‘वाचन संस्कृती’तूनच माझ्यातल्या लेखिकेचं बीज रोवलं गेलं होतं.
कल्पनेच्या या जगाला खऱ्या अर्थाने ज्ञानाचं कोंदण मिळालं, ते माझ्या शाळेच्या वाचनालयामुळे. कपाटात ओळीने लावलेली ती पुस्तकं मला जणू साद घालायची. आईने घरी लावलेली वाचनाची गोडी वाचनालयातील त्या पुस्तकांमुळे अधिकच समृद्ध झाली. पण केवळ वाचन करून मी थांबले नाही, तर त्या वाचनाला खऱ्या अर्थाने वाचा फुटली ती शाळेतील वक्तृत्व स्पर्धांमुळे. वक्तृत्व स्पर्धांच्या तयारीसाठी मी तासनतास वाचनालयात बसून विविध विषयांवर सखोल वाचन करायची. स्पर्धेसाठी विविध अंगी लेखन करता करता माझे विचार व्यापक होऊ लागले. विषयाची मांडणी कशी करावी, शब्दांची फेक कशी असावी आणि एखादा विचार लोकांच्या मनापर्यंत कसा पोहोचवावा, हे मी त्या व्यासपीठावरून शिकले. तिथेच मी स्वतःला एक सुप्त वचन दिलं होतं— “मी, रसिका, एक दिवस शब्दांच्या माध्यमातून स्वतःची ओळख निर्माण करणार!”
लग्नानंतर संसाराचा डोलारा सांभाळताना लेखणी काही काळ म्यान झाली, पण ती पूर्णपणे विरली नव्हती. या प्रवासात मला दोन खंबीर साथ देणारी माणसं लाभली. माझा नवरा नेहमीच माझ्या पाठीशी खंबीरपणे उभा राहिला. माझ्या कलेचा आदर करत त्याने मला नेहमीच प्रोत्साहन दिले. तर दुसरीकडे माझ्या सासूबाई मला नेहमीच मायेने म्हणायच्या, “रसिका, लिहीत जा गं! तुझं लिखाण वाचताना मला खूप छान वाटतं. तू फक्त आमची सून नाहीस, तू एक उत्तम कलाकार आहेस.” त्यांच्या या निरंतर प्रोत्साहनामुळेच संसाराच्या गडबडीतही माझ्यातली लेखिका पूर्णपणे हरवली नव्हती.
आता माझा मुलगा निवेश मोठा झाला आहे. तो स्वतःच्या विश्वात आणि अभ्यासात रमू लागल्यामुळे मला आता तो ‘निवांत वेळ’ मिळू लागला आहे, ज्याची मी अनेक वर्षांपासून वाट पाहत होते. या मोकळ्या वेळेत माझ्यातली लेखिका पुन्हा एकदा हळूच डोकावू लागली होती. त्यातच मला ‘संवाद मंच’ आणि ‘माझ्यातली मी’ यांसारखे ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म्स मिळाले. या डिजिटल व्यासपीठांच्या संपर्कात आल्यामुळे माझ्यात दडून बसलेली लेखिका खडबडून जागी झाली. ज्या शब्दांना मी वर्षानुवर्षं मनात साठवून ठेवलं होतं, त्यांना आता मुक्त संचार करण्यासाठी हक्काचं व्यासपीठ मिळालं होतं.
आज मी फेसबुक, ब्लॉग आणि ‘संवाद मंच’ यांसारख्या विविध व्यासपीठांवर विविध विषयांवर अत्यंत दर्जेदार आणि उत्कृष्ट पोस्ट लिहिते. कधी सामाजिक प्रश्नांची मिमांसा, कधी स्त्री मनाच्या खोलवरच्या व्यथा, तर कधी आईने शिकवलेल्या त्या कवितांचा रसास्वाद. वक्तृत्व स्पर्धेतून मिळालेली ‘विचार व्यापकतेची’ सवय माझ्या आजच्या लेखणीत स्पष्टपणे उमटते. माझे शब्द आता केवळ कागदावर बंदिस्त नाहीत, तर ते हजारो लोकांच्या मोबाईल स्क्रीनवरून थेट त्यांच्या काळजापर्यंत पोहोचत आहेत. जेव्हा एखादी अनोळखी व्यक्ती माझ्या पोस्टवर कमेंट करते की, “रसिकाताई, तुमचे विचार वाचून आज मला स्वतःच्या जगण्याचं उत्तर मिळालं,” तेव्हा मला खऱ्या अर्थाने माझ्या लेखणीचं सार्थक झाल्यासारखं वाटतं.
खरा पुनर्जन्म तेव्हा झाला, जेव्हा माझ्या पोस्ट्स व्हायरल होऊ लागल्या आणि अनेक नामवंत वाचकांनी माझ्या लेखणीची दखल घेतली. “तुमच्या मांडणीत एक वेगळीच धार आणि प्रगल्भता आहे,” हे वाचताना माझ्या डोळ्यांतून आनंदाश्रू ओघळले. तो केवळ एक लेखिका म्हणून झालेला उदय नव्हता, तर तो माझ्या आत्म्याचा नवा जन्म होता.
आज जेव्हा मी माझ्या लेखणीतून उतरलेली एखादी उत्कृष्ट पोस्ट जगासमोर ठेवते, तेव्हा मला माझ्या शाळेच्या वाचनालयाची , मला प्रोत्साहन देणाऱ्या सर्वांची आणि वक्तृत्व स्पर्धेच्या त्या व्यासपीठाची आठवण येते. पूर्वी मी व्यासपीठावर उभी राहून बोलत असे, आज माझे शब्द ‘माझ्यातली मी’ सारख्या महाव्यासपीठावर गाजत आहेत. जेव्हा सासूबाई कौतुकाने कोणालातरी माझी पोस्ट दाखवतात आणि नवरा व मुलगा माझ्या या यशात सामील होतो, तेव्हा मला खऱ्या अर्थाने ‘रसिका’ असण्याचा खरा अर्थ समजतो.
आज मी अभिमानाने सांगू शकते की, मी फक्त कोणाची तरी पत्नी किंवा सून नाही, तर मी एक स्वतंत्र ओळख असलेली, शब्दांनी घडलेली आणि स्वतःच्या राखेमधून फिनिक्स पक्षासारखी झेप घेणारी ‘खरी मी’ आहे. माझा हा प्रवास आता शब्दांच्या रूपात डिजिटल विश्वात अनंत काळासाठी जिवंत झाला आहे. आता मी आरशात पाहते तेव्हा मला एक थकलेली गृहिणी दिसत नाही, तर मला तीच व्यासपीठावर आत्मविश्वासाने बोलणारी ‘रसिका’ दिसते, जिच्या डोळ्यांत अजूनही हजारो स्वप्नं आहेत आणि हातात एक नवी लेखणी आहे. धन्यवाद “ माझ्यातल्या मी “ या online platform ला , संगीता ताईंना !!शेवटी
संसाराच्या रहाटगाड्यात स्वतःला विसरली,
कर्तव्याच्या ओझ्याखाली स्वप्ने तिची उरली.
आज गवसली तिला पुन्हा ती ‘स्वतःतली मी’,
नव्या युगाची, नव्या विचारांची ‘माझ्यातली मी’!
✍️र सि का
©️®️रसिका चवरे
