आईचे रणशिंग: जेव्हा वाघीण आपल्या बछड्यासाठी उभी राहते…
समाजाच्या नजरेत ‘स्त्री’ म्हणजे सहनशीलतेची मूर्ती. तिने सासरच्या जाचाला हसून सामोरे जावे, पतीच्या चुकांकडे दुर्लक्ष करावे आणि स्वतःच्या स्वप्नांची होळी करावी, अशीच अपेक्षा अनेकदा केली जाते. पण जेव्हा प्रश्न एका आईचा आणि तिच्या बाळाचा येतो, तेव्हा ती ‘जगदंबा’ होते. एका अस्वस्थ करणाऱ्या वळणावर उभी असलेली आई आज जगाला एकच प्रश्न विचारतेय: “मी माझ्या बाळासाठी उभी राहतेय, तर मी चुकीची ठरते?”
१. सोसण्याची सीमा आणि मातृत्वाचा उदय
भारतीय संस्कृतीत स्त्रीने नेहमी सोसावे, वाकावे आणि गप्प राहावे असा एक अलिखित नियम पाळला जातो. जोवर अन्याय स्वतःवर होत असतो, तोवर ती स्त्री शांत राहते; कधी संस्कारांच्या नावाखाली, तर कधी नात्यांच्या ओझ्याखाली ती दबली जाते. पण जेव्हा त्या अन्यायाची झळ तिच्या पोटच्या गोळ्याला पोहोचू लागते, तेव्हा तिची सहनशीलता संपते. ज्या घरात आईला मान नाही, तिथे तिच्या बाळाचे भविष्य काय? हे ओळखून ती संघर्षासाठी सज्ज होते.
२. समाजाची दुटप्पी भूमिका
गंमत पहा, हाच समाज आईला ‘दैवत’ मानतो, तिची पूजा करतो. पण जेव्हा हीच आई आपल्या मुलाच्या भविष्यासाठी आणि सुरक्षिततेसाठी अन्यायी चालिरीतींविरुद्ध आवाज उठवते, तेव्हा तिला ‘बंडखोर’ किंवा ‘कुटुंब फोडणारी’ ठरवले जाते. “मुलासाठी तरी सहन कर” असे सल्ले देणारे लोक हे विसरतात की, ज्या घरात आईचा स्वाभिमान सुरक्षित नाही, तिथे वाढणाऱ्या मुलाचे मानसिक आरोग्य कधीच सुदृढ असू शकत नाही.
३. सूड नव्हे, हा तर न्याय आहे!
अन्याय करणाऱ्याला धडा शिकवणे किंवा अन्यायी वातावरणातून बाहेर पडणे हा सूड नसून तो ‘न्याय’ असतो. आपल्या बाळाला एक निर्भय आणि सन्मानजनक आयुष्य देण्यासाठी आईला प्रसंगी स्वतःच्या हातातील बांगड्यांचे रूपांतर ढाल-तलवारीत करावे लागते. हा लढा स्वतःसाठी कमी आणि येणाऱ्या पिढीच्या आत्मसन्मानासाठी जास्त असतो.
४. आईचा लढा: एक नैतिक अधिकार
बाळासाठी उभे राहणे ही चूक असूच शकत नाही. उलट, आपल्या पाल्याला अन्यायी वातावरणातून बाहेर काढणे हे एका आईचे सर्वात मोठे कर्तव्य आहे. जर ती आज गप्प बसली, तर तिचे बाळ उद्या त्याच गुलामगिरीला आपले ‘नशीब’ समजून स्वीकारेल. आपल्या मुलाला स्वाभिमानी बनवण्यासाठी आईला स्वतः स्वाभिमानी व्हावे लागते.
खरच
बाळासाठी ढाल बनून उभ्या राहिलेल्या आईला समाज कदाचित सुरुवातीला चुकीचे म्हणेल, पण काळ तिला नेहमीच ‘योद्धा’ म्हणून ओळखेल. आईचे प्रेम जेवढे कोमल असते, वेळ आल्यावर तिचे रूप तेवढेच प्रलयंकारी असू शकते. तिने घेतलेला निर्णयाचा हा मार्ग खडतर असेल, पण तोच तिच्या बाळाला खऱ्या अर्थाने ‘माणूस’ म्हणून घडवेल.
✍️र सि का
©️®️रसिका चवरे
PC Google Source
