#माझ्यातली मी
🌸विसर्जन: एक अंत आणि एक सुरुवात
गणेशोत्सव हा केवळ बाप्पाच्या आगमनाचा सोहळा नाही, तर त्याच्या विसर्जनाचा क्षणही तितकाच महत्त्वाचा आणि शिकवण देणारा आहे. विसर्जन म्हणजे केवळ मूर्तीला पाण्यात सोडून देणे नाही, तर स्वतःच्या जीवनातील अनेक गोष्टींचा त्याग करणे आणि नव्याने सुरुवात करणे. ही प्रक्रिया आपल्याला बाप्पा जाताना बरंच काही शिकवून जाते.
आपल्या आयुष्यात आपण नेहमी इतरांच्या कौतुकाची, प्रशंसेची अपेक्षा करतो. पण विसर्जनाच्या वेळी, बाप्पा आधी अंगावर लाभलेली कौतुकाची निर्माल्यं उतरवून ठेवतो. हे आपल्याला शिकवते की इतरांच्या कौतुकावर किंवा मतांवर आपले अस्तित्व अवलंबून नाही. तसेच, ‘अपेक्षांचा अबीर-बुक्का’ पाण्यात तरंगू देणं म्हणजे आपल्या आयुष्यातील अपेक्षांचं ओझं हलकं करणं. आपण अनेकदा स्वतःवर आणि इतरांवर अपेक्षांचं ओझं लादतो, ज्यामुळे आपल्याला आनंद मिळवण्यापासून अडथळे निर्माण होतात. बाप्पा सांगतो की हे ओझं सोडून दिल्यावरच आपण खऱ्या अर्थाने मोकळे होऊ शकतो.
आपण स्वतःला सुंदर आणि आकर्षक बनवण्यासाठी अनेकदा ‘अलंकारांचे ओझं’ घालतो. पण विसर्जनाच्या वेळी, बाप्पा हे ओझं हलकं करतो. हे आपल्याला आठवण करून देतं की आपलं खरं सौंदर्य बाह्य गोष्टींमध्ये नाही, तर आपल्या आतल्या साधेपणात आणि सच्चेपणात आहे. तसेच, ‘रंगांचे थर विरघळू देणे’ म्हणजे आपण स्वतःवर चढवलेले मुखवटे, दिखावे आणि खोटेपणा सोडून देणे. आपल्याला आपलं खरं रूप स्वीकारता आलं पाहिजे, मगच आपण आत्मविश्वासाने जगू शकतो.
गणपतीला आपण ‘दैवत्वाची झालर’ आणि ‘श्रद्धेच्या पताका’ अर्पण करतो. पण विसर्जनाच्या वेळी तो हे सर्व सोडून देतो आणि ‘त्याच मातीचा भाग होतो जिथून आपण आलो होतो.’ हे आपल्याला शिकवते की कितीही मोठा झालो तरी आपल्या मूळ गोष्टींचा विसर पडता कामा नये. आपल्या मुळांशी जोडलेले राहणे आणि विनम्रता बाळगणे हेच महत्त्वाचे आहे.
पुन्हा एकदा तितकंच गोंडस रूप घेऊन येण्यासाठी’ मातीत विलीन होणे म्हणजे विसर्जन हा अंत नाही, तर ती एक नवी सुरुवात आहे. जुन्या गोष्टींचा त्याग केल्यावरच आपण नव्या गोष्टींसाठी तयार होऊ शकतो. विसर्जन आपल्याला शिकवते की प्रत्येक समाप्तीनंतर एक नवीन आरंभ असतो. आपल्या चुकांपासून शिकून, नकारात्मक गोष्टींचा त्याग करून आपण पुन्हा एकदा अधिक सुंदर आणि चांगल्या रूपात जीवनात परत येऊ शकतो.
बाप्पाचे विसर्जन हे केवळ एका मूर्तीचा निरोप नाही, तर जीवनातील अनेक अनावश्यक गोष्टींचा त्याग करून, स्वतःला नव्याने शोधण्याची एक आध्यात्मिक प्रक्रिया आहे. हे आपल्याला शिकवते की जीवनातील प्रत्येक टप्प्यावर त्याग आणि नम्रता आवश्यक आहे.
~अलका शिंदे